X
تبلیغات
کشاورزی نوین

کشاورزی نوین

خط مشی از کشاورزی نوین

افان مهم گیاهان زراعی (1)

بید سیب زمینی

 

1. مناطق انتشار : استانهای تهران ، فارس و اصفهان

 

2. شکل شناسی :

 حشره کامل افت شب پره است . شاخک های بلندی دارد که تا انتهای شکم می رسد ، بال ها باریک و به رنگ قهوه ای است ، حاشیه بال های عقبی دارای ریشک و در حشره ماده شکم کمی متورم است .

تخم حشره بیضوی و به رنگ کرمی است . لارو کامل افت سفید مایل به صورتی و سر و سینه انها قهوه ای تیره و سطح بدن لارو از مو های لطیف پوشیده شده است. شفیره به رنگ قهوه ای روشن و اخرین بند ان یک خار کوچک پشتی دارد که توسط چند موی نازک احاطه شده است .

 

3. زیست شناسی :

این حشره بسته به منطقه و شرایط محیطی از 6- 12  نسل در سال تولید می کند.

 

4. خسارت :

در بهار و تابستان لارو های افت ، برگ ها ، دمبرگ ها و ساقه های زیر زمینی را مورد حمله قرار می دهند و موجب خشک شدن بوته ها می شوند . در اواخر تابستان و اوایل پاییز افت به غده ها حمله می کند و با ایجاد دالان هایی در داخل ان هم تغذیه می کند و هم فضولات خود را که خشک و قهوه ای است در دالان ها انباشته می کند . این افت پس از برداشت ، در انبار نیز فعال است . این افت به غیر از سیب زمینی به گوجه فرنگی  ، توتون ، بادمجان و فلفل نیز حمله می کند.

 

 

5. کنترل :

چون این افت در انبار نیز فعال است هم در مزرعه و هم در انبار باید کنترل شود.

 

الف :" زراعی و میکانیکی :

انهدام بقایای سیب زمینی ، اجرای شخم ، یخ اب زمستانه ، کشت به موقع ، کشت غده های سالم ، برداشت به موقع ، انتقال سریع به انبار ، نابود کردن غده های کوچک باقی مانده ، انهدام شب پره ها و به وسیله تله های نوری و فرمونی .

 

ب :" شیمیایی :

در صورت نیاز می توان با سموم توصیه شده توسط کارشناسان اقدام به سم پاشی نمود .

 

+ نوشته شده در  شنبه نهم خرداد 1388ساعت 12:12  توسط مهدی انصاری  | 

سیاهک نیشکر

سیاهک نیشکر

 

 

این بیماری به قسمتهای هوایی گیاه بخصوص برگ حمله می کند برگ پاره پاره (رشته رشته) شده و آویزان می شود، همچنین بجای گل آذین هاگینه دراز وشلاق مانندی بوجود می آید. تلیوسپور Ustilago scitaminea جوانه زده و بازیدیوسپور تولید می کند. بازیدیوسپورروی گیاه می افتد و جوانه نیشکر (در غلاف) (جوانه جانبی) را آلوده میکند. سال بعد که قلمه کاشته میشود گیاهچه آلوده تولید میکند و سیاهک در اواخر فروردین دیده میشود. جایی که هوا خشک است اسپورها سریع پخش میشوند و در جاهای مرطوب اسپورها به هم می چسبند و کمتر(دیرتر) پخش میشوند. بازیدیواسپورها با تشکیل پل لقاح تولید ریسه دیکاریون میکنند. در ایران سه رقم تجارتی نیشکر به نامهای 310- Nco ، 48 -Cpو7- Cps  کاشته میشود. 310- Nco خیلی به این بیماری حساس است ولی دو رقم دیگر مقاوم هستند. البته این رقم مناسب ترین رقم است. چون نیشکر را باید به محض برداشت به کارخانه برد و پروسه کرد، ارقام زودرس را زودتر و ارقام دیررس را دیرتر برداشت می کنند. بنابراین با توجه به کمبود کارخانه رقم دیررس لازم داریم که 310- Nco دیررس است، پر محصول است و به گرمای حدود 50 درجه سانتیگراد و نیز به سرما مقاوم است.به بیماریهای مهم و بعضی آفات مثل سزامیا (کرم ساقه خوار) نیز مقاوم است. فعلاً این رقم را حذف کرده اند ولی مزارع مخلوط شده (ارقام گوناگون) و این باعث شده مزارع آلوده و سالم و را مخلوط در هم ببینیم.

 

این سیاهک بسیار گرمادوست است. تلیوسپورها در دمای 25 درجه سانتیگراد به خوبی جوانه نمی زنند. بهترین دما برای جوانه زنی یک تلیوسپور 35 درجه سانتیگراد است. در تلیوسپورزیاد دوام ندارد بخصوص وقتی خاک مرطوب باشد. بقای قارچ در قلمه هاست. بنابراین اگر قلمه سالم داشته باشیم ،سیاهک را نخواهیم داشت. ورود قلمه بسیار مشکل است چون گران است و ورود دو قلمه خوب حدود15-10 دلار است بنابراین رقم را نمیتوان تغییر داد. اصلاح نژاد هم در ایران صورت نمی گیرد.

 

سیستم های سالم سازی قلمه  :

 

1. استفاده از آب گرم. حرارت حدود 52 درجه سانتیگراد برای مدت کوتاه(حدود 10تا20 دقیقه) و دمای 50 درجه سانتیگراد برای مدت طولانی(حدود2ساعت). متأسفانه دمای50درجه سانتیگراد موزاییک را از بین نمی برد. این روش با امکانات کشور ما ممکن نیست.

 

2.  استفاده از قارچ کش ها (تیلت): متأسفانه قارچ کشها فقط برای سال اول خیلی موثرهستند. سال دوم بیماری ظاهر میشود و سال سوم کاملاً زیاد میشود. مشخص نیست که سیاهک از کجا می آید و گیاه از طریق ریشه آلوده میشود و یا نه بلکه قارچ کش Fungistatic است و از بین می رود و بنا براین قارچ ظاهرمی گردد. گیاه سال اول را Plant و سالهای بعد به تر تیبRatoon I، II Ratoon، ........وRatoon IV می نامند. درخوزستان تا Ratoon IV پیش میروند. در جاهای سیاهک دار بخا طر سیاهک و در جاهای دیگر بخاطر متراکم شدن خاک. روش دیگر مبارزه کندن بوته های سیاهک زده است . این راهی است که رقم را خالص می کند.

 

کنترل:

 

1.  ضد عفونی قلمه با پروپیکنازول EC25% دو در هزار

 

2.  ارقام مقاوم

 

3.  عدم استفاده از راتون بالا

 

4.  سوزاندن قلمه های آلوده

+ نوشته شده در  جمعه یازدهم اردیبهشت 1388ساعت 18:56  توسط مهدی انصاری  | 

kiwifruit

معرفی درخت کیوی

 

نام انگلیسی :                    kiwifruit       فارسی : کیوی

نام علمی        Actiniadia deliciosa    :  خانواده :   Actiniadiaceae

 

معرفی درخت کیوی :

 درخت کیوی گیاهی نیمه گرمسیری و خزان کننده است . ولی به سرما مقاوم بوده و تا دمای 18 درجه زیر صفر را تحمل می کند .  این گیاه دوپایه ، خزنده ، بسیار پر شد بوده و در صورتی که قیم نداشته باشد به صورت بوته ای قرار می گیرد . استان مازندران و گیلان در ایران تنها مکان هایی هستند که تمام شرایط آب و هوایی رشد این درخت را دارند .

کیوی یک گیاه دوپایه بوده و گرده افشانی آن توسط باد و حشرات انجام می شود ولی زنبور عسل به عنوان حشره ای ویژه برای گرده افشانی گل های کیوی می باشد که باید بسیار مورد توجه قرار گیرد . ریشه های کیوی بزرگ و گوشتی می باشند . برگ های کیوی دارای پرزهایی است که بر روی تبخیر و تعرق ، آفات و بیماری ها و تبادل گازی گیاه تاثیر می گذارند . برگ ها در کیوی مهم می باشند ، چرا که نسبت بین سطح برگ بر اندازه نهایی میوه تاثیر مستقیم دارد . رشد جوانه ها در درخت کیوی همانند درخت انگور می باشد و گل های آن بر روی شاخه های فصل جاری تشکیل می شوند . کیوی از درختانی است که سال آوری دارد و ازدیاد محصول در یک سال سبب کاهش محصول در سال های آینده می گردد . دوره نونهالی درخت کیوی 3 الی 4 سال می باشد .

 

تکثیر درخت کیوی :

 افزایش به وسیله بذر ، قلمه ، پیوند و کشت بافت صورت می گیرد . در افزایش توسط بذر جنسیت کیوی را تا زمان به گل رفتن یعنی 7 سالگی نمی توان تشخیص داد به همین دلیل خیلی مفید نمی باشد . در افزایش توسط قلمه ، قلمه چوب نیمه سخت آن را اواخر بهار تا اواسط تابستان گرفته و در سیستم مه افشان قرار می دهند .

گل در کیوی :

 گل های کیوی سفید رنگ بوده که در نهایت به زرد طلایی تغییر رنگ می دهند و هیچگونه شهدی ندارند اما رایحه خوشبویی را تولید می کنند . البته به دلیل نداشتن شهد برای زنبورهای عسل جذاب نیستند و به همین دلیل گرده افشانی درخت کیوی با مشکل مواجه می گردد .  بایستی توجه داشت که گل ها در پایه نر زودتر از پایه ماده باز می شوند و این یکی از روش های تشخیص گیاه نر می باشد .

هرس درخت کیوی :

  برای گلدهی بیشتر بایستی درخت کیوی را هرس کرد ، که هرس تابستانه و استفاده از کند کننده های رشد سبب تحریک گیاه برای گلدهی بیشتر می شود . البته از پاهنگ برداری نیز استفاده می گردد .

تولید میوه :

 تعداد گل در کیوی بسیار زیاد است ولی تعداد کمی از آنها به میوه تبدیل می گردند . از عوامل آن عدم گرده افشانی ، سقط جوانه گل ، عدم تامین نیاز سرمایی ، متعادل نبودن نسبت بین برگ و میوه می باشند .

شاید مهمترین مسئله در پرورش کیوی گرده افشانی گل های آن باشد چرا که رابطه مستقیم با تعداد و اندازه نهایی میوه دارد . برای گرده افشانی بیشتر هم راههای زیادی است که از جمله مبارزه با علف های هرز به دلیل داشتن گل های جذاب تر از گل های کیوی ، رعایت اصول فاصله درختان گرده دهنده و گرده پذیر و راههایی برای جذب حشرات و بویژه زنبور عسل به باغ خود . البته فراموش نکنید برای افزایش میوه در کیوی گرده افشانی به صورت مصنوعی هم انجام می گردد .

ارزش غذایی کیوی :

 این میوه سبز رنگ با پوستی کرکدار دارای مقادیر زیادی ویتامین ث است . ویتامین A ، E و پتاسیم ، فولیک اسید ، آهن نیز دارد . به دلیل وجود آنزیم هایی که در کیوی وجود دارد از آن برای نرم کردن گوشت استفاده می کنند که در اثر حرارت به سرعت از بین می رود . (دوستداران آشپزی حتما از این روش برای نرم و ترد کردن گوشت استفاده کرده اند ) . سعی کنید کیوی را به همراه لبنیات مصرف نکنید

تاریخچه کیوی :

کیوی نیز که چند دهه ‌ای است وارد ایران شده است و سطح زیر کشت مناسبی از باغ‌های استان مازندران را به خود اختصاص داده است، از جمله میوه‌هایی است که از لحاظ تغذیه‌ ای و خواص درمانی دارای ارزش بالایی است، نام علمی این میوه Actinidia deliciosa است که بومی مناطق شرقی و شمال شرقی کشور چین است و نام محلی آن ینگ‌تااو (Yang Tao) است. این میوه در اوایل قرن بیستم به نیوزلند وارد شد و به‌تدریج در این منطقه از جهان مورد کشت قرار گرفت. در سال ۱۹۶۰ نام این میوه در نیوزلند به گوس بری چینی (Chinese Gooseberry) تغییر یافت. در سال ۱۹۶۱ این میوه به ایالت متحده آمریکا وارد شد و نام کیوی، برگرفته از نام یک برنده بومی نیوزلند به این اتلاق شد. در حال حاضر این میوه در کشورهایی چون ایتالیا، نیوزلند، شیلی، فرانسه، ژاپن و ایالت متحده آمریکا در سطح وسیع کشت می‌شود.

 

خواص کیوی :

 استرس، مواد مضر و كمبود خواب، روی بدن انسان اثر می گذارد. هر كس كه می خواهد به این وضع گرفتار نشود، باید در روز 4 عدد كیوی بخورد. مطالعات دانشمندان ایتالیایی نشان داده است كه دیابتی هایی كه مرتب مقدار زیادی ویتامینC دریافت می كنند، میزان كلسترول و انسولین پایینی دارند. كیوی برای تامین ویتامین ث منبع خوبی است.این میوه به لحاظ داشتن ریز مغذی‌های مختلف از ارزش‌ غذایی بسیار بالایی برخوردار است. به ‌طوری که هر سهم از این میوه قادر است ۹۵ درصد نیاز روزانه به ویتامین C را تأمین کند.کاهش قدرت ماهیچه‌ای و قدرت بینایی نیز در سالمندانی که از این میوه به‌طور مداوم استفاده می‌کنند کمتر دیده می‌شود. اين ميوه به دليل خاصيت كاهندگي كه بر سطح تري گليسيريد دارد، از غلظت خون مي‌كاهد و از تنگ شدن عروق و نهايتاً بروز انواع سكته‌ها جلوگيری می ‌كند. كيوی مانند قرص آسپيرين موجب رقيق شدن خون شده، از ايجاد پلاك در خون جلوگيری می كند . آسپيرين از داروهايی است كه به رغم عوارض جانبی آن همواره بايد از سوی افراد مبتلا و حتی مستعد به مصرف برسد و عوارضی نظير التهاب، زخم و حتي خونريزی روده را ايجاد مي‌كند، در حالی كه مصرف روزانه دو عدد كيوی مي‌تواند همان اثر را داشته باشد. بر خلاف آسپيرين اين ميوه داراي تركيباتی نظير ويتامين C ،E ، پلي فنول‌ها، پتاسيم، مس و منيزيم است كه همه آنها در حفظ سلامت قلب و عروق ضروری به نظر می ‌رسند. در مطالعه‌ای كه در سال 2004 روي تعدادی داوطلب به انجام رسيد، ديده شد كه در اين افراد با مصرف روزانه 2 تا 3 عدد كيوی در مدت 28 روز، به ميزان 18 درصد از ميزان عوامل ايجاد كننده بيماری‌های قلبی و 15 درصد از سطح تری گليسيريد كاسته شده است. از اين رو متخصصان علم تغذيه اين ميوه را به بيماران قلبی توصيه مي‌كنند و آن را براي پيشگيری از بروز بيماری‌های قلبی مهم می ‌دانند.

 

بهترين روش ذخيره و نگهداری :

 هنگام خريد اين ميوه نمونه‌ای از آن را در ميان انگشتان خود قرار دهيد و درصورتی كه بر اثر فشار جزیی، نرمي زير دستان خود احساس كرديد از خريدن آن صرف‌نظر كنيد. اين ميوه را می‌توانيد در دمای اتاق نگهداری كرده، آن‌را به مدت چند روز ذخيره كنيد. هرگز اين ميوه را كنار سيب، گلابی و سيب زمينی قرار ندهيد، زيرا از اين ميوه‌ها گازی متصاعد می‌شود كه موجب رسيدن بيش از اندازه اين ميوه می‌شود. به علاوه، توصيه می‌شود هيچ‌گاه كيوی بسيار نرم يا لك دار نخريد؛ اما در صورتی كه ميوه شما نارس است می توانيد آن را در كاغذ همراه ميوه‌هايی نظير سيب، گلابی يا موز قرار دهيد تا فرآيند رسيدن تسريع شود. هرگز به اندازه ميوه توجه نداشته باشيد، زيرا در ميزان مواد مغذی موجود در آن تأثيری ندارد. تصور نكنيد ميوه درشت‌تر دارای مقدار بيشتری ماده مغذی است و ارزش تغذيه ای بيشتری دارد.

هشدار :

اين ميوه از ميوه‌هايی محسوب مي‌شود كه دارای اگزالات هستند. اگزالات تركيبی است كه وقتی وارد بدن مي‌شود ، در مايعات بدن باقی می‌ماند و موجب بروز عارضه در اعضايی نظير كليه‌ها و كيسه صفرا مي شود. به اين منظور اين ميوه براي افرادی كه مستعد سنگ كليه و سنگ كيسه صفرا هستند بايد با احتياط ميل شود. به علاوه، اگزالات موجود در اين ميوه، مانع جذب كلسيم می‌شود. به اين دليل نبايد حداقل 2 تا 3 ساعت قبل و بعد از مصرف لبنيات و حتی قرص‌های كلسيم اين ميوه را تناول كرد تا مانع جذب اين ماده مغذی نشود.

+ نوشته شده در  سه شنبه هشتم اردیبهشت 1388ساعت 23:19  توسط مهدی انصاری  | 

فواید علف هرز

فواید علف های هرز

انسان با فعالیت های وسیع در امور زراعت ، دامداری ، جنگل ومرتع و بهره برداری بی رویه از آب های شیرین وشور مهم ترین عامل تخریب روی کره زمین محسوب می شود.

تخریب اراضی کشاورزی ومنابع طبیعی در سرتاسر جهان درحال پیشرفت است و نا آگاهی وعدم احساس مسئولیت نسبت به سلامت کره زمین وزندگی نسل های آینده آن را تداوم می بخشد. در اکثر ممالک متاسفانه زمین کشاروزی به عنوان کالا برای خرید وفروش ذخیره مالی واعتباری برای مردم مطرح بوده است ونه به عنوان وسیله ای برای تولید غذا. این طرز تلقی ونگرش نمی تواند به فکر حفاظت ، سلامت وحاصلخیزی زمین های کشاورزی باشد . درواقع می توان گفت که مدیریت و حاصلخیزی زمین کشاورزی تنها در آب اثر فعالیت های کشاورزی از آینده بسیار تاریکی برای بشر خبر می دهند. جکسون وپایپر در مقاله ای تحت عنوان " لزوم ازدواج بین اکو لوژی وکشاورزی " بیان می کنند که گویی باید طبیعت را مچاله کرد وفشرده تا نیازهای غذایی وپوشاک انسان تامین می شود . آن چه کشاورزی اکولوژیک امروزه پیشنهاد می کند کشاورزیایدار است . موفقیت های کوتاه مدت برای تامین غذا همراه با حفظ توانایی های سیستم های تولید غذا در دراز مدت ، مفهوم کشاورزی پایدار را مشخص می کند در حالت کلی استراژی های بشربرای زراعت وسایر فعالیت های کشاورزی با یستی به نحوی طراحی شوند که توان تولیدی کره زمین را به مخاطره نیاندازند وبا یستی به دنبال الگوهایی از توسعه بود که مبتنی بر حفظ محیط زیست باشد .

نام علف هرز گمراه کننده است و در نظر هر بیننده وشنونده ، گیاهی بی فایده تلقی می شود وبایستی حتما کنترل گردند .روی این اصل ، دیدگاه زارع در اکثر مواقع نسبت به اهمیت علف های هرز تقربیا بی تفاوت بوده است . ولی چه بسا کاربردهای متعددی داشته و از سال ها پیش در زمینه های مختلف مورد استفاده قرار می گیرند . یک گیاه ممکن است در یک ناحیه به عنوان علف هرز جدی باشد .اما در جایی در اطراف آن منطقه به عنوان گیاه مفید تلقی می شود.

به عنوان مثال بعضی علف های هرز نظیر بارهنگ برگ نیزه ای (plantago lanceolata)وشیرین بیان (Glycyrrhiza glabra) در پزشکی ، روناس (Rubia tinctorum ) در صنایع رنگرزی وگونه های مخلف سازو( Juncus spp ) در صنایع دستی کاربرد دارند.

علف هرز گزنه (Urtica dioica) یکی از فراوان ترین علف ها ی هرزدرمناطق شمالی کشوراست،درحالی که همین گیاه از اقلام وارداتی اروپای غربی است و مصارف زیادی نیز دارد.واردات گیاه با اهمیت پونه (Mentha pulegium) از نظر پزشکی به کشورهای امریکا و انگلستان بالغ برچند میلیون دلار است،در حالیکه در  هر گوشه از کشور ما کنار هر جوی و نهرآبی به عنوان علف هرز رشد می کند و عصاره آن از آن ممالک خارج به کشور وارد می شود.لازم به ذکرمیباشد که داشت و کاشت و برداشت پونه نیزبه عنوان یک گیاه دارویی بسیار ساده است.علاوه بر این علفهای هرز پایه های اجدادی تعدادی زیادی از گیاهان زراعی امروز به شمار می روند.  به عنوان مثال گندم نیای هرز) Aegilops squarrosa ) که به صورت یک علف هرزدر مناطق مختلف رشد می کند،ازاجداد زراعی است.بهره برداری واستفاده از گیاهان دارویی که اکثر آنها به صورت علف هرز در مناطق و مزارع مختلف دیده می شود ، در ممالک پیشرفته اروپایی و آمریکایی و سایر کشور های در حال توسعه معمول می باشد ، ولی در کشور ایران مورد توجه قرار نگرفته است .

به طوری که اغلب مردم از گیاهان مفید و متنوعی که در ایران پراکنده اند ،بی اطلاع و از خواص درمانی ،تغذیه ای ، علوفه ای و سایر فواید آنها نا آگاه هستند .

در کشور هندوستان بیش از 2500 گونه گیاهی مفید شناسایی شده است که اغلب آنها نیز از علف های هرز داخل مزارع و اراضی غیر زراعی محسوب می شوند . برخی دیگر به دلیل سازگاری زیاد ،در شرایط محیطی تنش زا می توانند به رشد خود ادامه دهند . بدیهی است که قدرت سازگاری زیاد ،یکی از ویژگی های مهم علف های هرز به شمار می رود.

تنوع گیاهی در آسیا بیشتر است و کشور ایران نیز با دارا بودن اقلیم های مختلف  خاستگاه تعداد زیادی از گیاهان است. بی شک وجود تنوع گونه ای در ایران یکی از بی نظیر ترین هدایای خداوندی محسوب می شود که به این مرز و بوم عطا شده است . برای ما بایستی جای خوشحالی باشد که تنوع این گیاهان در منطقه قابل توجه است . جای تاسف نیز باید باشد که به این گونه های گیاهی اهمیت آن چنانی قایل نیستیم

در این زمینه ،ضرورت دارد با انجام طرحهای کوچک منطقه ای گونه های مفید در هر منطقه را شناسایی و سپس نسبت به تولید انبوه آنها اقدام کنیم .بدیهی است که این امر می تواند در اشتغال زایی ، بهبود وضع مالی زارعین و مردمان روستایی و تامین نیاز های دارویی ،علو فه ای و غیره نقش به سزایی داشته باشد.

در حالت کلی بر علف های هرز فواید زیادی مترتب است که در زیر به طور خلاصه و در کتاب شناسایی علف های هرز مولف به تفصیل ضمن معرفی به کاربردهای آنها اشاره گردیده است :

 

•        اغلب علف های هرز با سیستم ریشه ای عمیق و گسترده از فرسایش آبی و بادی در زمین های غیر زراعی جلوگیری می کنند.

•        برخی از انواع خوش خوراک انها به خصوص در مواقع خشک سالی به عنوان علوفه توسط دام مورد تغذیه قرار می گیرند.

•        تعدادی از علف های هرز به عنوان کود سبز کشت می شود .

•        ارزش دارویی آنها قابل توجه است و در صنایع دارویی به طور وسیع کاربرد دارند .

•        اندام های هوایی تعداد زیادی از علف های هرز به طور سنتی در درمان برخی بیماری ها مورد استفاده قرار می گیرند.

•        برخی از انها منبع مناسبی برای تغذیه زنبور های عسل به شمار می روند.

•        تعدادی از علف های هرز در صنایع ای نظیر صنایع دستی و کاغذ سازی کاربرد دارند .

•        اندام های آنها بعد از تجزیه در افزایش مواد آلی خاک نقش مهمی را ایفا می کنند .

•        گونه های برخوردار از سیستم ریشه ای عمیق موجب شکستن لایه های سخت زیر زمینی می شوند.

•        برخی ازگونه های انها به عنوان منبع ژنتثیکی در تحقیقات به نژادی مورد استفاده قرار می گیرند.

•    از بعضی گونه های برخوردار از خاصیت آللوپاتی در جهت اصلاح گیاهان زراعی و کنترل علفهای هرز استفاده به عمل می آید.

•    علفهای هرز معرف در تحقیقات زمین شناسی جهت پی بردن به وجود فلزات سنگین در زمین یا آب مورد استفاده قرار می گیرند.

بدیهی است که روشن شدن این قبیل  کاربردهای بالقوه در علفهای هرز برای محققین این علم ارزش شایان توجهی داشته،ولی در عین حال دارا بودن این خصوصیات از خسارات و طبیعت نامطلوب علفهای هرز در کشاورزی کم نمی کند.

خلاصه

شناسایی کامل علف های هرز اولین گام در اجرای یک برنماه دقیق کنترل گیاهان هرز است و به منظور شناسایی وانتخاب بهترین و موثر ترین روش کنترل ، طبقه بندی علف های هرز ضروری است . علف های هرز از نظر طول دوره رشد ( یک ساله ، دو ساله و چند ساله ) ، نحوه تکثیر ( جنسی و غیر جنسی ) ، فصل رویش ( بهاره ، پاییزه و... ) شکل برگ (پهن برگ وباریک برگ ) ، استحکام ساقه ( علفی ، خشبی ونیمه خشبی ) ، محل رویش ( علف های هرز مزارع غلات ، گیاهان صنعتی ، علوفه ای ، سبز یجات ، صیفی  جات ، باغات اراضی غیر زراعی و... ) ، زیستگاه ( خشکی زی وآبزی ، اجباری ، اختیاری ، عمومی ومعرف و اتفاقی ) ، نیاز به نور ( زیرین و رویین ) و نحوه تغذیه ( اتو تروف ، نیمه انگل و انگل ) طبقه بندی می کنند . در تولید محصولات زارعی شناخت دوره زندگی علف های هرز در زمان مناسب کنترل موثر تر آن را امکان پذیر می سازد . علف های هرز چند ساله علاوه بر تکثیر از طریق بذر ، به روش رویشی نیر پایه های جدید تولید می کنند. جوانه زنی گیاهان هرز پاییزه در فصل پاییز اتفاق می افتد وبه دلیل پیش رسی بیشتر در زارعت های بهاره خسارت ایجاد می کنند و حساسیت به سرما در انواع بهاره نیز از جوانه زنی آنها  در فصول سرد سال جلوگیری می کند . علف های هرز آبزی تمام یا بخشی از دوره زندگی خود را درآب سپری می کنند . در بین انواع مختلف علف های هرز برخی اجبارا در داخل مزارع و تعدادی دیگر در هر محیطی رویش می کنند . در این میان می توان به علف های هرز معرف اشاره نمود که دامنه تحمل محدودی داشته و تحت شرایط اکولوژیک خاص رشد پیدا می کنند وممکن است به صورت اتفاقی در سایر مکانهایی که برای رشد آنها مناسب نمی باشد ، نیز رویش کنند. اکثر علف های هرز در گروه گیاهان اتو تورف قرار می گیرند. این گیاهان به دلیل دارا بودن ریشه و کلروفیل می توانند با انجام فتوسنتز مواد غذایی مورد نیاز خود را بسازند ، که علف های هرز نیمه انگل و انگل نیز به صورت پازاریت از مواد غذایی ساخته شده توسط این گیاهان استفاده می کنند.

خلاصه

 به گیاهان زارعی علف های هرز موجود در هر منطقه فلور آن اطلاق می شود که به دلیل سازش با محیط نست به سایر گیاهان رشد بهتری دارند و هر گاه انسان بنا به عللی از حمایت گیاهان زارعی دست بردارد ، علف های هرز تمام منطقه را فرا گرفته و موجب از بین رفتن گیاهان زراعی می شوند . رابطه موجودات زنده با یکدیگر وبا محیط تحت نام اکولوژی تعریف می شود و به منظور اتخاذ روش های کنترل کم هزینه مطالعه اکولوژی علف های هرز ضروری است . جوامع مختلف فلور خاصی از علف های هرز را می پذیرند و ترکیب گیاهان هر منطقه با عوامل آب وهوایی وخاکی وعوامل زنده هرز تغییر می کند . دما یکی از عوامل مهم تعیین کننده پوشش گیاهی است و با توجه به نیاز حرارتی هر گونه گیاهی ، در صورت عدم تامین آن محدوده دمایی بذر بدون جوانه زنی وارد مرحله خواب می شود . نور در فتوسنتنز و گل دهی وجوانه زنی دانه برخی از علف های هرز بسیار موثر است و از نظر شدت نور گیاهان هرز را به دو گروه سایه طلب و نور طلب تقسیم بندی می کنند . تعیین میزان بارس دریک منطقه در تعیین فلور گیاهی را دریک منطقه خشک ومرطوب با هم مقایسه کنیم وبا لاخره بادهای ملایم عامل انتقال بذور علف های هرز محسوب می وند . ترکیب فیزیکی و شیمیایی خاک برای رشد انواع علف های هرز شرایط مناسبی را فراهم می آورد . به طوری که پوشش گیاهی در خاک های با pH ، شوری ، حاصل خیزی ورطبوت متفاوت کاملا فرق می کند .برخی علف های هرز فقط در خاک های بایر رشد می کنند. با تغییر شرایط و تبدیل زمین های بایر به دایر جمعیت قبلی علف های هرز خذف شده و گیاهان هرز جدید جایگزین می شوند . همچنینی استفاده بی رویه از زمین های دایر و تبدیل آنها با اراضی مخروبه ، فلور گیاهی منطقه را به سمت ظهور علف های هرز سمی سوق می دهد . از عوامل زنده موثر در تعیین پوشش گیاهی یک منطقه می توان به اثرات متقابل علف های هرز با یکدیگر وبا گیاهان زارعی ، اثرات متثابل موجودات ذره بینی خاک و حشرات با علف های هرز واثرات متقابل فعالیتهای کشاورزی وعلف های هرز اشاره نمود . وجود برخی از علف های هرز اشاره نمود . وجود برخی از علف های هرز در یک منطقه موجب کندی ویا توقف رشد تعداد زیادی از گیاهان مجاور می شوند .برخی از قارچ ها  وحشرات با تجزیه بقایای گیاهان در خاک موجب فراهمی مواد معدنی حاصل از آنها برای گیاهان مجاور  شده وبه این ترتیب موجب تغییر در ترکیب گیاهان می شوند . اجرای عملیات زارعی توسط انسان نیز گونه های طبیعی منطقه را مورد تخریب  قرار داده و توالی را به سمت ظهور گیاهان خودرو سوق می دهد.

معیارهای مهم یک علف کش خوب

برای یک علف کش خوب معیارهایی مد نظر است که عبارتند از :

•        ارزان باشد تا قدرت خرید کشاورز اجازه استفاده از آ« را بدهد .

•        برای مصرف مقرون به صرفه باشد.

•        برای انسان ، دام ، حشرات وگیاهان زراعی مجاور ضرری نداشته باشد .

•        برای کیاهان بعدی در تناوب بی ضرر باشد .

•        قابلیت شستشوی آن از سطح شاخ و برگ در اثر بارندگی کم تر باشد.

دوره پایداری کم تر داشته باشد

 

+ نوشته شده در  شنبه پنجم اردیبهشت 1388ساعت 20:6  توسط مهدی انصاری  | 

نیشکر ( زراعت گیاهان صنعتی ) . . .

نیشکر  ( زراعت گیاهان صنعتی )

خصوصیات گیاهی  :

  نیشکر با نام علمی Saccharum Officinarum گیاه غول پیکری از تیره غلات است که به صورت چند ساله برای برداشت ساقه حاوی قند آن تولید می شود . ساقه نیشکر دارای مغز است که قند در آن ذخیره می گردد. ذخیره ساکارز بیشتر در قسمتهای مرکزی و پایین انجام می شود .

وجود عناصر معدنی در شربت قند بر کریستاله شدن قند اثر نا مطلوب دارد .

سازگاری :

نیشکر محصول مناطق حاره و نیمه حاره ای می باشد . تولید نیشکر در آن نواحی که میانگین حرارت ماهیانه طی حداقل 8 ماه از سال حدود 20 درجه سانتیگراد یا بیشتر باشد امکان پذیر است ، مشروط بر آنکه در هیچ ماهی از سال یخبندان وجود نداشته باشد  حرارتهای حدود 20 درجة سانتیگراد درخاک برای رشد ریشه ها مناسب است و حرارتهای کمتر از این مقدار موجب محدودیت رشد ریشه می گردد . حرارتهای کمتر از 5 درجه سانتیگراد نیز ممکن است به برگها آسیب رساند .

حساسیت نیشکر به کمبود نور شدید است و پنجه زدن آن به مقدار زیادی نور نیاز دارد .

مقاومت نیشکر به خشکی در بعضی ارقام زیاد است . با این حال ، نیشکر به بالا بودن رطوبت خاک و محدودیت زهکشی نیز چندان حساس نمی باشد . نیشکر به شوری خاک نسبتاً مقاوم می باشد .

کود شیمیایی :

نیاز نیشکر به عناصر غذائی زیاد است . هر تن ساقه نیشکر برداشتی موجب خروج 45/0 تا 9/0 کیلوگرم ازت و همین مقدار اکسید فسفر ، 8/1 تا 5 کیلوگرم اکسید پتاسیم و 45/ تا 8/1 کیلوگرم کلسیم از خاک می گردد .

نیشکر در تمام خاکها نسبت به ازت واکنش نشان می دهد . زمان دادن کود ازته ، مقدار ازت در خاک و اثر آن بر قند در نیشکر مشابه چغندر قند است .

عکس العمل نیشکر به کود فسفره به نوع خاک بستگی دارد . معمولاً مقدار 400 تا 500 کیلوگرم اکسید فسفر را قبل از کاشت به خاک می دهند .عکس العمل نیشکر به پتاسیم نیز به خصوصیات خاک بستگی دارد .کمبود پتاسیم منجر به پیدایش ساقه های لاغر و نرم می گردد و درصد قند را کاهش می دهد .استفاده از کود پتاسیم در نواحی جنوبی ایران ضروری به نظر نمی رسد ، بخصوص اینکه با سوزاندن برگها در جریان برداشت مقداری از پتاسیم مصرفی به خاک برگشت داده می شود .

کنترل علفهای هرز :

 رقابت علفهای هرز در اوایل دوره رشد نیشکر اهمیت دارد .

علف کش ها قبل از سبز شدن مانند آترازین، می تواند علفهای هرز را بین 4 تا 12 هفته پس از کاشت ( بسته به شرایط ) کنترل نماید . پس از هر برداشت نیز می توان این علف کش را بین ردیف ها پاشید .

آفات و امراض:

کرم ساقه خوار نیشکر و سوسک نیشکر دو آفت مهم نیشکر در ایران به شمار می رود .

خسارت کرم ساقه خوار نیشکر (sesamia nonagrioides) توسط لاروها انجام می شود که صورتی رنگ بوده و طول آنها به 30 تا 35 میلی متر می رسد . لاروها ابتدا از پانشیم غلاف برگ تغذیه کرده و سپس به داخل ساقه نیشکر وارد شده و از بافت داخلی تغذیه می کند . و به این طریق موجب خشکیدن جوانه انتهایی ساقه می گردد . ظاهراً پارازیت های طبیعی جمعیت این آفت رادر حد غیر اقتصادی نگه داشته و سمپاشی ضرورت ندارد .

سوسک نیشکر یا سوسک ذرت با نام علمی Pentodon iniota یکی از آفات عمومی محصولات زراعی است که به نیشکر نیز حمله می کند . این سوسک حشره ای است به رنگ بور متمایل به سیاه و طول 20 تا 24 میلی متر که به قلمه و اندامهای زیرزمینی نیشکر خسارت وارد می سازد . حشره کامل و لارو آن هر دو از مغز قلمه و ساقه در زیر خاک تغذیه می کند . برای مبارزه با این آفت می بایستی بقایای گیاهی آلوده و علفهای هرز را از خاک خارج و جمع آوری نمود .

کنترل شیمیایی با پاشیدن حشره کش ها قبل از شخم و با استفاده از طعمه مسموم امکان پذیر می باشد .

بیماریهای سیاهک ، موزائیک و بوته میری آوندی نیشکر بطور پراکنده و موضعی در روی بعضی ارقام نیشکر در خوزستان مشاهده گردیده اند ، ولی در حال حاضر اهمیت اقتصادی آنها زیاد نیست . استفاده از ارقام مقاوم مهمترین راه مبارزه با این بیماریهاست .

برداشت:

نیشکر با خنک شدن هوا در اوایل پائیز شروع به رسیدن می کند و مقدار زیادی مواد قندی در آن ذخیره می شود .

در ایران ابتدا مزرعه را آتش می زنند تا برگها بسوزد .در صورتیکه برگها بخوبی نسوزد ، می توان ابتدا برگها را با علف کش گراماکسون خشکانید و 5 تا 9 روز بعد مزرعه را آتش زد برای سمپاشی می توان از هواپیما استفاده کرد .پس از سوزانیدن برگها نسبت به بریدن ساقه ها از نزدیکی سطح خاک اقدام نموده و قسمت فوقانی ساقه را که قند کمی دارد قطع می کنند ( حدود 20 تا 30 سانتی متر فوقانی که میانگره ها بخوبی تشکیل نشده اند ) . ساقه ها را روی تریلرها بار نموده و کارخانه می برند .

موارد استفاده:

ساقه تازه نیشکر دارای 90 درصد عصاره است که حاوی 12 تا 17 درصد ساکرز می باشد . از هر تن ساقه تازه نیشکر حدود 85 تا 110 کیلوگرم قند استخراج می گردد .

ملاس و تفاله دو محصول جنبی نیشکر است . از ملاس برای تهیه الکل و نیز تغذیه دام استفاده می شود . از تفاله در تهیه کاغذ ، مقوای ساختمانی و پوشهای دیگر استفاده می گردد . تفاله می تواند بعنوان بستر مرغ و دام نیز مصرف شود .

+ نوشته شده در  شنبه پنجم اردیبهشت 1388ساعت 19:54  توسط مهدی انصاری  | 

کاکتوس ارکیده

كاكتوس اركیده‌ای یا اپی فیلوم

 

 مشخصات:

اسم علمی كاكتوس اركیده ایEpiphyllum Xackermannii  ، از خانواده  Cactaceaeمیباشد .این جنس دارای 21 گونه از گیاهان گلخانه ای و آپارتمانی چند ساله است كه بومی نواحی حاره آمریكا هستند . گونه های این كاكتوس، گل درشت بوده و در زمستان تا 5 درجه سانتی گراد به سرما مقاوم است. ولی برای داشتن گیاه درشت وگلهای بزرگ باید در زمستان دردمای 8 تا 10 درجه سانتیگراد نگاهداری شود، گلهای این كاكتوس زنگوله ای (به قطر 15 سانتی متر است).

 

مراقبت :

اپی فیلوم به حرارت متوسط، گرمای معمولی، خاك همیشه خیس، رطوبت هوای معمولی تا زیاد و خاك كمی اسیدی احتیاج دارد.

 

کود :

 كود مورد نیاز كاكتوس اركیده ای را می توان به میزان یك گرم در لیتر، هر هفته یكبار، از اردیبهشت تا شهریور، مورد استفاده قرار داد.

 

خاک :

بر عكس دیگر كاكتوس ها، خاك این گیاه باید دائما مرطوب باشد و خاك مناسب رشد آن مخلوطی از ماسه شسته و خاك برگ است.

 

ازدیاد :

 كاكتوس اركیده ای به آسانی از طریق قلمه ها یا شاخه های فرعی جدا شده در اواسط بهار تابستان، تكثیر می شود. با یك چاقوی تیز قلمه را درست از محل اتصال بین گیاه اصلی و شاخه فرعی، از گیاه مادری جدا كنید. یك روز یا بیشتر، قلمه ها را دور از نور قرار دهید تا در محل بریده شده، پنبه گیاهی ایجاد شود، سپس قلمه ها را در پودر هورمون ریشه زایی فرو برده و در گلدانی با قطر دهانه 9 تا 11 سانتیمتر، حاوی كمپوست گیاهان گوشتی و كاكتوس، بكارید. گلدان را در نور مناسب و دمای 18 تا 20 درجه سانتیگراد نگه دارید و خاك را كمی مرطوب كنید. پس از یك ماه ریشه زایی انجام شده و گیاه به رشد طبیعی خود ادامه می دهد.

+ نوشته شده در  سه شنبه یکم اردیبهشت 1388ساعت 22:11  توسط مهدی انصاری  | 

علف های هرز C

 

توق

 

توق علف هرزی یکساله و از تیره افرا می باشد که از طریق بذر تولید مثل می کند . دارای ریشه های زیر زمینی و منشعب بوده و کل گیاه ظاهری پشم الود دارد . ساقه های گیاه بالا رونده و منشعب و شیار دار و زبر می باشد .

برگهای این گیاه متناوب بوده ، مثلثی تا قلبی شکل است ، هر دو طرف برگ زبر است و برگ دارای دمبرگ طویل می باشد . گلها کوچک ودارای گلهای نر و ماده مجزا از یکدیگر می باشند . کپسول بذر نیز چوبی می باشد . دارای تعداد زیادی زوائد قالب مانند روی کپسول است و در انتهای کپسول بذر دو زوائد خار مانند دیده می شود . در هر کپسول دو حجره وجود دارد که محتوی بذر های قهوه ای رنگ تیره ، استوانه ای شکل ، مسطح و نوک تیز می باشند.

توق ماده ای که باعث نفری و تورم کبد در دام می شود را تولید می کند .

توق از علف های هرز مزارع :

توتون ، چقندر قند ، پنبه ، ذرت ، گندم ، جو ، نیشکر ، باغهای میوه سبزی و صیفی جات ، مزارع سویا و اراضی بایر است .

 

روش های کنترل :

 

برای مبارزه با توق در مزارع سویا می توان از بنتازون به میزان 3 لیتر در هکتار بعد از 3.2  برگی شدن سویا استفاده کرد .

+ نوشته شده در  دوشنبه سی و یکم فروردین 1388ساعت 12:14  توسط مهدی انصاری  | 

یتیم

نام :  یتیم

 

 

محل سكونت :

متن یادبود :

  خرابه ها



خواب بودم سخن عشق توبیدارم کرد*مست بودم تشر قهر تو هشیارم کرد*یک زمان سر به هوا بودم واز دل غافل*تاکمندغم عشق توگرفتارم کرد*من چه بودم همه جا ذره ی دور از نظری *مهر صاحب نظران منشأ گفتارم کرد **************************************** تقدیم به مهدی فاطمه
 

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و پنجم فروردین 1388ساعت 18:38  توسط مهدی انصاری  | 

علف های هرز B

 

چچم

 

چچم یا گیج دانه گیاهی است یکساله و تک لپه ای که از خانواده گندمیان است .

و از طریق بذر تکثیر می یابد . ساقه راست یا کمی کسترده ، منفرد و چند تایی است . ارتفاع ان به 30 تا 60 و گاهی به 80 سانتی متر می رسد.

 

برگ و غلاف برگ ، ظاهرا سبز ، فاقد مو ، ضمائم ، و پهنک ان مسطح و باریک است . سنبله های این گیاه قائم ، سخت و مسطح و طول انها از 30 سانتی متر متجاوز است . سنبلچه های چچم بر خلاف سایر گیاهان دراز ، کشیده ، پهن

مسطح و فشرده اند که 6 تا 8 گل در انها دیده می شود . این سنبلچه ها سبز رنگ هستند و به طور منفرد و متناوب در دو ردیف روی ساقه گل دهنده و در کنار فرو رفتگی ان قرار گرفته اند و قسمتی که لبه باریک انها مقابل محور ساقه واقع شده سنبله را مسطح می نماید . طول محور گل 10 تا 30 سانتی متر است .

گلومها سخت و عموما مساوی سنبلچه ها یا دراز تر از ان هستند . طول گلوم گاهی به 3 میلیمتر میرسد. انتهای گلومل  تحتانی نوک تیز ، خشک و غشائی است ، گاهی ریشک دارد و گاهی بدون ریشک است . گلومل فوقانی ان دارای دو دندانه است .

دانه چچم داخل دو گلومل قرار دارد و بر خلاف سایر گونه قطور ، باد کرده ، شیار دار و عاری از موست . طول بذر چچم 2 تا 6 میلی متر است .

 

چچم در اراضی زیر کشت غلات و سایر محصولات ، زمین های قابل چرا یا مراتع دائمی و اراضی بایر می روید. در مزارع گندم علاوه بر اینکه مانند سایر علف های هرز ، اب ، نور و سایر مواد غذایی خاک را که باید برای گیاه زراعی مصرف شود جذب می کند ، دانه با محصول اصلی مخلوط می شود که    به دلیل سمی بودن برای دام و انسان ایجاد مسمومیت می کند که در این حالت ارزش غذایی محصول را به طور قابل توجهی کاهش می دهد .

سمیت ان مربوط به وجود تمولین اسید و یکی از گلوکوزیدها به نام ساپونین می باشد که برای انسان و دام خطرناک است . قارچ که در دوره حیات چچم به صورت همزیست نمو و رشد می کند میسیلیوم های خود را وارد اعضای ان می کند و بی انکه به بافت های چچم اسیبی وارد سازد داخل دستگاه تولید مثل گیاه شده و دانه را نیز الوده می کند .

 

روش های کنترل :

 

برای مبارزه با این علف هرز می توان قبل از کشت از علفکش ترفلان به میزان 2.5 لیتر در هکتار و یا بعد از رویش از علفکش دالاپون به میزان 5 تا 8 کیلو گرم در هکتار استفاده کرد . همچنین در مزارع غلات از دیکلوفوپ متیل به میزان 2.5 لیتر در هکتار استفاده می شود .  

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و پنجم فروردین 1388ساعت 13:32  توسط مهدی انصاری  | 

علف های هرز A

 

 

گل جالیز

 

گل جالیز گیاهی انگلی و بدون کلروفیل ، از خانواده نیلوفر پیچ پیچکی می باشد

که به وسیله بذر تکثیر می یابد . این گیاه خسارات فراوانی سالانه به وجود

می اورد که در بعضی از سال ها تا 95 درصد عملکرد مزرعه میرسد .

گل جالیز گیاهی است علفی با برگ های فلس مانند که مجموعا" 150 گونه مهم دارد که در سراسر جهان پراکنده اند که در ایران 30 گونه از این جنس وجود دارد .

میزبان های فراوان و متعددی دارد که از جمله میتوان :

خیار ، خربزه ، طالبی ، کدو ، هندوانه ، توتون ، گوجه فرنگی ، افتابگردان 

یونجه و سیب زمینی را میتوان نام برد .

 

گل جالیز دارای ساقه گوشتی به رنگ سفید مایل به زرد است که ارتفاع ان

به 30 تا 40 سانتی متر میرسد . گل هایی به رنگ زرد مایل به بنفش دارد که

رنگ ان در حاشیه تیره تر می شود . گلها گاهی ارغوانی هستند و تولید بذر فراوان می کنند . این گیاه به حالت طفیلی روی ریشه بعضی از گیاهان به سر می برد .

ریشه گیاه گوشتی و به رنگ قهوه ای روشن تا قهوه ای تیره و آبدار است که عمق ان بسته به ریشه گیاه میزبان متفافت خواهد بود . برگ های ان فلس مانند و کوچک و به رنگ قهوه ای تا قرمز مایل به قهوه ای می باشد .

گل نر و ماده مجتمع است و به صورت خوشه انتهایی و یا سنبله انتهایی ، و به ندرت به صورت منفرد ظاهر میشود . هر گل معمولا در کنار یک برگ فلس مانند جای دارد . کاسه ی گل از چهار کاسبرگ پیوسته تشکیل شده و رنگ ان سفید نزدیک به زرد است . جام گل لوله ای و پیوسته است و از 5 گلبرگ تشکیل شده است . رنگ ان قهوه ای کم رنگ و انتهایش بنفشه بوده که دارای چهار پرچم و مادگی و دو برگچه است.

تخمدان ، یکخانه و فوقانی و محتوی تعدادی تخمک واژگون است . میوه ، خشک و شکوفا است که پس از رسیدن به شکاف های طولی باز می شود و بیرون می ریزد. بذر گل جالیز کوچک و ذخیره ان کم است و تا 12 سال در زمین باقی می ماند .

 

روش های کنترل :

 

1 . پیشگیری از ورود گل جالیز به زمین ، مخصوصا توسط کود دامی که از مهمترین موارد می باشد.

2 . استفاده از گیاهان تله مانند : ذرت ، افتابگردان ، کتان و ترب وحشی

3 . استفاده از حشرات پارازیت و یا کنترل بیولوژیکی با استفاده از کپسول گل جالیز .

4 . مبارزه با گل جالیز با کندن ان به دفعات ، آیش گذراندن زمین ، ضد عفونی کردن خاک و استفاده از بذر های مقاوم .

5 . در سطح محدود از متیل بروماید نیز می توان استفاده کرد .

+ نوشته شده در  شنبه بیست و دوم فروردین 1388ساعت 20:2  توسط مهدی انصاری  |